به گزارش روابط عمومی پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران، در یکصد و شصت‌ و سومین جلسه کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران که روز سه‌شنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ با محوریت بررسی وضعیت کیفیت هوای پایتخت و نتایج اولیه پروژه منشأیابی منابع انتشار ذرات معلق برگزار شد، دکتر محمدصادق حسنوند، رییس مرکز تحقیقات آلودگی هوا پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران و مجری پروژه «بررسی خصوصیات شیمیایی و سهم‌بندی منابع انتشار ذرات معلق در شهر تهران»، به تشریح یافته‌های این مطالعه پرداخت. 

در این نشست، فاطمه کریمی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، گزارشی از وضعیت کیفیت هوای پایتخت در سال جاری و روند تغییرات آن طی شش سال اخیر ارائه کرد. براساس آمار اعلام‌شده، سهم روزهای آلوده از مجموع روزهای سال تا اواخر مهرماه ۱۴۰۵ حدود ۱۵ درصد بوده است؛ در حالی که این سهم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۴ درصد گزارش شده بود.

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران همچنین با اشاره به پایان فرآیند نمونه‌برداری پروژه منشأیابی منابع انتشار ذرات معلق، از ارائه نتایج اولیه این مطالعه در جلسه مذکور خبر داد و بر اهمیت آن در شناسایی عوامل مؤثر بر آلودگی هوا و تدوین راهکارهای هدفمند برای کنترل آلاینده‌ها تأکید کرد. 

دکتر حسنوند در تشریح اهمیت این پروژه، منشأیابی و تعیین سهم منابع مختلف انتشار آلاینده‌ها را از ارکان اساسی مدیریت علمی کیفیت هوا دانست و اظهار کرد که شناسایی سهم هر یک از منابع در انتشار ذرات معلق، گامی ضروری برای تدوین راهکارهای مؤثر در راستای کنترل و کاهش آلودگی هوای پایتخت است.  وی همچنین با توضیح تفاوت میان سیاهه انتشار و سهم‌بندی منابع انتشار بیان کرد: در سیاهه انتشار، میزان انتشار آلاینده‌های اولیه از منابع شناخته‌شده براساس ضرایب انتشار و برحسب تن برآورد می‌شود؛ در حالی که در سهم‌بندی منابع انتشار، غلظت آلاینده منتسب به هر منبع در محیط پذیرنده مورد سنجش قرار می‌گیرد. این دو رویکرد، اطلاعات مکملی برای شناخت بهتر منابع آلودگی و برنامه‌ریزی اقدامات کنترلی فراهم می‌کنند.

مجری پروژه با تأکید بر نقش منابع متحرک در تولید ذرات معلق اولیه و ثانویه، اولویت‌بخشی به کنترل انتشار آلاینده‌ها از این منابع را ضروری دانست و در عین حال بر لزوم توجه هم‌زمان به سایر منابع انتشار تأکید کرد. به گفته وی، کنترل مؤثر آلودگی ناشی از منابع متحرک مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه و نظام‌مند در سه محور اصلی وسیله نقلیه، جاده و سوخت مصرفی است.

در ادامه این نشست، سوده نجفی، عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران، بر اهمیت بررسی تغییرات کیفیت هوا در مناطق مختلف شهر و دوره‌های زمانی گوناگون تأکید کرد و ریشه‌یابی دقیق منابع انتشار آلاینده‌ها و اتخاذ اقدامات مبتنی بر داده‌های علمی را از الزامات مدیریت مؤثر آلودگی هوا دانست.

در پایان، مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران، با قدردانی از اجرای پروژه منشأیابی منابع انتشار آلاینده‌ها، شناسایی دقیق منابع آلودگی در کلان‌شهر تهران را گامی مؤثر در ریشه‌یابی آلودگی هوا و ارتقای سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های کنترلی این حوزه ارزیابی کرد. وی همچنین بر ضرورت به‌روزرسانی مستمر اطلاعات و اطلاع‌رسانی دقیق، شفاف و مبتنی بر یافته‌های علمی درباره وضعیت آلودگی هوا به شهروندان تأکید کرد.

نتایج این پروژه می‌تواند با فراهم کردن شناخت دقیق‌تر از سهم منابع مختلف در آلودگی ذرات معلق، زمینه را برای تدوین و اجرای راهکارهای هدفمندتر در مدیریت کیفیت هوای تهران فراهم کند.